xoves, 15 de xaneiro de 2026

Oliva, a da Redomeira

 Escoite e verá, don Paio! Escoite e verá que pouco inventou o meu home ao poñerlle título tal ao terceiro libro da triloxía das «Crónicas dun filósofo tabernario», porque tal cantilena era o retrouso que a Oliva, unha muller que viña á nosa casa a servir, repetía arreo.

«Escoite e verá, dona Amparo» e «Escoite e verá, don Fernando» era o retrouso mil veces repetido de toda canta desculpa argallaba Oliva cando meus pais descubrían, nos andeis do comedor, o resultado dos seus intentos de disimular —co seu omnipresente tubo de pegamento Imedio banda azul agachado na faldriqueira do mandilón — os desastres que a súa incontrolada enerxía limpadora orixinaba. Por moito xeito que ela quixera darlle a reconstrución do estragado o pegamento tardaba en secar, e as figuras acababan sempre, tras o arranxo, descompostas e máis feas que o pecado. E de nada valían as protestas da miña nai cando lle sinalaba a Oliva tal circunstancia: ela nada rompera e nada arranxara, dios me libre! Aínda que tivera ás mans manchadas de pegamento e o seu recendo aboiara no aire.

Oliva era delgada e fibrosa como un vimbio, e máis fea cunha centola. Pero como moita outra xente da súa fasquía cun alto concepto de se mesma e presumida ata o risible. Casara pola igrexa de atrás cun mariñeiro do Berbés que andaba ao bacallau en Terranova, e facía mareas de ás veces seis meses.

      Ben certo, dona Lola! —interveu don Paio— O normal en Terranova era facer dúas mareas ao ano: a de primavera/verán e a de outono/inverno, pasando apenas unhas semanas en terra entre unha e outra; pero non menos certo é que as mareas non remataban por calendario, senón polo estado das adegas: o barco non poñía rumbo a Galicia ata que non estiveran cheas de bacallau!

Unha cousa teño que dicir do marido de Oliva: Cando chegaron á tenda de Eulalia os primeiros tebeos con as historietas de Popeye, e descubrimos a coincidencia de nome e aspecto entre ás dúas olivas, delgadas, con moito carácter, saia longa, calzado forte e un peiteado moi austero, empeñámonos en chegar a coñecer ao home da nosa Oliva por comprobar se tamén tiña ollos de sapo como o mariñeiro devorador de espinacas. Pero non o chegamos a saber: os primeiros días que o seu home estaba en terra Oliva desaparecía da casa, seica afectada por un mal repentino, mal que nos, xa adolescentes, maliciabamos que tiña que ver coa necesidade de desquitarse de tanta marea solitaria e saciar de golpe toda a fame acumulada en seis meses de abstinencia.

Porén o «popeye» da nosa Oliva pouco tiña que ver co do cómic: a diferencia do de tinta e papel —que tiña que gañar unha e outra vez o inconstante corazón de Oliva—, o de sangue e carne deixaba a casa unha vez satisfeitos os primeiros ardores, para ir a procurar outros bacallaus máis frescos á casa da Collona. Moi ao seu pesar Oliva o tiña comprobado aínda que non fora máis que polo baleiro que o seu home viña duns fluídos e repleto doutros! Pero Oliva non protestaba: O seu confesor a convencera que viñamos ao mundo a sufrir moito, e tragaba carros e carretas convencida de que tal actitude ía garantirlle —cando menos—o Reino do Ceos.

Tragaba o do home e tamén, de paso, o da filla que lle saíra puta, que nin unha desgraza nin a outra a reparaba o pegamento Imedio.

      Mire que lle digo, dona Amparo! Tampouco é que eu non entenda as razóns da rapaza: Saíu destemida e sen medo a nada, e polo comportamento do pai aprendeu que ela tiña algo polo que os homes pagaban, e decidiu convertelo nunha forma de vida.

Dicía Oliva mentres o recendo do «Pedramol» e o ruxerruxe contra do cu da tixola invadía a cociña; e a miña nai non era quen de atopar contestación ás explicacións da súa fámula.

O máis sorprendente de Oliva era o seu convencemento de que a vida lle debía moito e nalgún intre da súa existencia llo pagaría. Tiña que seguir de fámula en casas alleas porque o seu home desbaldía os cartos dan duramente gañados loitando cos icebergs en Terranova, en canto que chegaba a porto. E malia as súas afirmacións levaba por dentro a ferida dunha filla que, como ela dicía con amargura, «saíralle puta». Pero nada diso era quen de dobrarlle o orgullo. Oliva era tremendamente presumida. Tiña esa seguridade en si mesma das mulleres que son quen de pechar os ollos á realidade, pensando que alguén será quen de descubrir o lume que levan baixo a cinza.

—«Algo debo de ter —pensaba para si mentres se retocaba fronte a un espello cheo de escachaduras—, que en canto pinto un pouco os ollos e a boca e me poño a roupa de garda, todos os homes da rúa do Príncipe me seguen coa mirada; e aínda que intenten disimular, eu descubro o desexo nos seus ollos».

E mire que lle digo, don Paio! Nese intre, Oliva deixaba de ser a muller máis fea que unha centola, e cun ollo que parecía de vidro; a criada que amañaba porcelanas con Imedio ou rascaba o cu das tixolas co Pedramol; nese intre, era ela a que gobernaba a marea.

 

֍

Moza bonita no mundo

non debera de nacer,

porque fai como a mazá,

todos a queren comer.